Ciąża trwa zwykle 40 tygodni i dzieli się na trzy mniej więcej równe okresy nazywane trymestrami.
I trymestr obejmuje pierwsze tygodnie ciąży od zapłodnienia do 13.–14. tygodnia. Jest to najważniejszy dla przyszłego rozwoju człowieka okres. Właśnie w tym czasie zaczynają się wykształcać struktury wszystkich tkanek i narządów. Rozwija się pępowina i kosmówka, z której powstanie łożysko.
II trymestr to okres od 14. do 27. tygodnia. W tym czasie rozwijają się wcześniej wykształcone narządy dziecka.
Pamiętaj, że niehigieniczny tryb życia, palenie papierosów, picie alkoholu i stosowanie innych używek, a nawet zażywanie niektórych leków – mogą zaburzyć prawidłowy rozwój Twojego dziecka. W III trymestrze zaczynają odgrywać rolę różnice osobnicze. O ile w I i II trymestrze ciąży przyrost masy i długości dziecka jest mniej więcej jednakowy u większości ciężarnych, teraz jest on największy i zależy od takich czynników jak: predyspozycje genetyczne, odżywianie, stosowanie używek, warunki środowiskowe.
1 MIESIĄC
W pierwszym tygodniu odbywa się wędrówka zapłodnionej komórki zawierającej pełną informację genetyczną w jajowodzie i jej kolejne podziały.
W drugim tygodniu zarodek jest już zagnieżdżony w macicy, w jej błonie śluzowej. Powstaje owodnia tworząca zamknięty pęcherz z płynem owodniowym, w którym dziecko ma zapewniony komfort i prawidłowy rozwój.
W trzecim tygodniu zarodek ma 2,5 mm długości. Powstaje zawiązek serca, zaczyna się tworzyć układ krwionośny i układ nerwowy. Od 21. dnia bije serce, które nadaje rytm młodziutkiemu życiu. W czwartym tygodniu zarodek mierzy 6 mm i ma już nerki, wątrobę i przewód pokarmowy. Tworzy się pępowina, przez którą dziecko otrzymuje od matki tlen i składniki odżywcze i przez którą usuwane są produkty przemiany materii. Powstają zawiązki kończyn.
2 MIESIĄC
Zarodek ma już wszystkie narządy wewnętrzne. Pojawiają się płuca; wątroba zaczyna wytwarzać komórki krwi; pracują nerki. Serce – już ukształtowane – pompuje krew, bijąc ok. 144 razy w ciągu minuty. Wykształcają się dłonie i palce z liniami papilarnymi; rozwijają się także stopy (ich rozwój jest opóźniony o kilka dni w stosunku do dłoni). Powstają mięśnie; grubieją i wydłużają się chrząstki, zaczynają się tworzyć kręgosłup i zaczątki żeber. Szybko rozwija się głowa, która w tym czasie stanowi 1/2 długości zarodka. Tworzy się mózg i zaczyna powstawać kora mózgowa. Wykształca się twarz, zawiązki oczu i uszu, podniebienie, żuchwa i szczęka z zawiązkami zębów mlecznych. Zarodek rośnie ok. 1 mm dziennie. Pod koniec drugiego miesiąca mierzy już 3,5 cm i waży 10 g.
3 MIESIĄC
Maleństwo przypomina już bardziej postać ludzką. Ciało staje się coraz prostsze, wydłużają się kończyny, zwłaszcza ręce. Głowa stopniowo unosi się w stosunku do tułowia, nadal jest relatywnie duża (mniej więcej 1/3 długości całego ciała). Wyraźniej rysują się policzki, wargi, nosek maleństwa. Oczy, które dotychczas były od siebie oddalone, zmieniają swoje położenie na bardziej z przodu głowy, są jednak cały czas zamknięte. Uszy również zmieniają swoje położenie, znajdują się trochę wyżej. Na paluszkach rąk i nóżek pojawiają się zawiązki paznokci. Serce maluszka pompuje krew do wszystkich części ciała.
Pod koniec I trymestru dziecko waży 30–40 gramów i mierzy 9 cm. Ma wykształcone poszczególne części ciała i zaczyna nimi poruszać, chociaż ruchy te nie są wyczuwane przez ciężarną. Narządy płciowe są już rozwinięte, ale trudno jeszcze rozpoznać płeć.
1 trymestr ciąży
4 MIESIĄC
Głowa jest teraz proporcjonalnie mniejsza w stosunku do całego ciała; dziecko otwiera usta i połyka płyn owodniowy. Potrafi ssać kciuk. Jego ruchy są intensywniejsze; może reagować na dźwięki. Dojrzewa mózg, kora mózgowa jest pofałdowana, rozwijają się coraz liczniejsze połączenia nerwowe. Ciało jest porośnięte meszkiem; tkanka chrzęstna zaczyna kostnieć (mogą być już widoczne ośrodki kostnienia). Ma przezroczystą skórę, przez którą widać naczynia krwionośne. Serduszko bije szybciej niż Twoje, przepompowując ok. 30 litrów krwi na dobę. Dziecko ma długość ok. 16 cm i waży około 130 g.
5 MIESIĄC
Na główce zaczynają rosnąć włosy, pojawiają się brwi i białawe rzęsy. Powieki są nadal zamknięte, ale dziecko potrafi poruszać gałkami ocznymi. Kubki smakowe są dobrze ukształtowane, a w obrębie dziąseł rozwijają się zęby. Pojawiają się brodawki sutkowe. Zewnętrzne narządy płciowe są już dobrze widoczne, tak że można w wielu przypadkach za pomocą badania ultrasonograficznego określić płeć. Kończyny się wydłużają i dziecko wykonuje nimi intensywne ruchy, które zaczyna odczuwać ciężarna, a z czasem mogą być one także widoczne dla oka. Początkowo ruchy dziecka mogą być odczuwane jako delikatne głaskanie, z czasem stają się mocniejsze i wyraźniejsze. Pod koniec 5. miesiąca dziecko mierzy ok. 25 cm i waży 400 g.
6 MIESIĄC
Dziecko porusza się bardzo intensywnie. Od około 22.-24. tygodnia ciąży otwierają się jego oczy. Maluch potrafi mrugać oczami i wodzić wzrokiem; dużo swobodniej porusza się w płynie owodniowym. Wykształcają się komórki odpowiedzialne za świadome myślenie, a dziecko staje się bardziej wrażliwe na dźwięki i ruch.
Kończyny dziecka wydłużają się, struktury kostne gromadzą większe ilości składników mineralnych, w badaniu ultrasonograficznym można zmierzyć długość kończyn, a także wykluczyć nieprawidłowości kręgosłupa i czaszki dziecka. Możliwe jest rozpoznanie większości poważnych wad. Od 20. tygodnia można także podczas badania USG zaobserwować ruchy oddechowe, które świadczą o dobrostanie dziecka. Dziecko szybko rośnie, osiągając pod koniec 6. miesiąca ok. 30 cm długości i masę 600–700 g.
2 trymestr ciąży
7 MIESIĄC
Zaczyna pojawiać się podskórna tkanka tłuszczowa, kostnieje szkielet. Mózg znacznie się powiększa i ma już zwoje i bruzdy, przekazywanie impulsów nerwowych jest coraz szybsze. Rozwijają się zmysły, bardzo rozwinięty jest zmysł smaku – dziecko może odróżnić smak słodki czy kwaśny. Dziecko może też odczuwać ból, reagować na światło i dźwięk. Może mieć?czkawkę (odczuwaną przez Ciebie), spowodowaną ssaniem kciuka i połykaniem wód. Intensywnie rozpycha się łokciami i kolanami. Mierzy już ok. 40 cm i waży ponad kilogram. Ma ono znaczne szanse, aby przeżyć, jeśli się teraz urodzi.
8 MIESIĄC
Maleństwo nadal rośnie, porusza się jeszcze dość intensywnie. Podskórna tkanka tłuszczowa już się rozwinęła. Rozwija się dalej zmysł wzroku. Oczy dziecka rejestrują przez powłoki brzuszne zmiany oświetlenia. Dziecko zapamiętuje głos mamy i rytm bicia jej serca. Mózg nadal intensywnie się rozwija. Większość układów jest już dobrze rozwinięta, ale płuca mogą być jeszcze niedojrzałe. Dziecko ma dużą szansę, aby przeżyć, jeśli się teraz urodzi. Co tydzień dziecku przybywa 200 g i pod koniec 8. miesiąca ciąży waży już ok. 2500 g, a jego długość wynosi 45-46 cm.
9 MIESIĄC
Około 36.-37. tygodnia ciąży w pełni rozwijają się płuca dziecka. Dziecko nadal rośnie, przybiera na wadze i zwiększa swoją długość. Meszek, który obecny był na całym jego ciele, praktycznie znika. W zgięciach łokci i kolan, pod pachami i w pachwinach pozostają jeszcze resztki mazi płodowej. W jelitach gromadzi się smółka, która będzie wydalona po porodzie jako pierwszy stolec. W terminie porodu dziecko mierzy ok. 55 cm i waży ok. 3500 g.
Po 37. tygodniu ciąży większość dzieci ma wystarczająco dojrzałe narządy i układy wewnętrzne, co umożliwia samodzielne życie poza organizmem matki. Dlatego też ciążę po 37. tygodniu określa się jako donoszoną. Pod koniec trzeciego trymestru dziecko przesuwa się do miednicy, przygotowując się do porodu. Zmienia się charakter odczuwanych ruchów, szczególnie w ostatnich tygodniach ciąży.
3 trymestr ciąży