Organizm dziecka pracuje intensywniej niż nasz, a pracuje lepiej, gdy dostaje pokarm częściej, ale w mniejszych ilościach z przerwami na przetworzenie go i wykorzystanie ( dlatego nie należy „przegryzać” między posiłkami).
Ważne: Dzienne zapotrzebowanie energetyczne przedszkolaka wynosi około 1700 kcal. i należy rozłożyć je na 5 posiłków. Śniadanie i kolacja – po 25%, obiad – 30%, a drugie śniadanie i podwieczorek – po 10% zapotrzebowania dziennego.
Wartość odżywczą pokarmu obrazuje tzw. piramida zdrowia – podział produktów na kilka grup, z których każda dostarcza innych związków niezbędnych organizmowi. Im niżej umieszczone są produkty (podstawa piramidy), tym częściej powinny być spożywane, im wyżej – tym rzadziej i w mniejszych ilościach.
Oto schemat piramidy żywienia zalecanej przez Instytut Matki i Dziecka w Warszawie.
Piramida przedstawia urozmaiconą, prawidłową dietę, która zaspokaja zarówno odżywcze, jak i energetyczne zapotrzebowanie organizmu.
Zboża – są bogate w węglowodany, dostarczające energii (m. in. produktem ich przetworzenia jest glukoza – podstawa odżywiania mózgu), zawierają także żelazo, witaminę E, witaminy z grupy B itp.
Warzywa i owoce – to źródło witamin (uczestniczą w przemianie materii i m. in. wspomagają przesyłanie impulsów w mózgu – dietą warzywną obniża się np. nadpobudliwość u dzieci). Zawierają sole mineralne (budulec!) i potrzebne pierwiastki śladowe (np. magnez, potas, żelazo i inne), mają też dużo błonnika. Ich niska wartość energetyczna pozwala na zaspokojenie głodu bez obawy o zbędne kilogramy.
Produkty mięsne i produkty mleczne – czerpiemy z nich białka, konieczne do budowy i funkcjonowania mięśni, do budowy i działania układu nerwowego. Białka przetworzone w różne postacie (np. w aminokwasy) to właśnie składniki, od których zależy przewodnictwo nerwowe, regeneracja uszkodzonych połączeń nerwowych itp. Szczególnie ważne jest mięso z tłustych ryb morskich; olej rybi (nie tylko tran) jako dodatek do diety (suplement) zmniejsza u dzieci objawy dysleksji, ADHD (nadpobudliwości ruchowej), czy objawy autyzmu, pomaga w koncentracji uwagi itp. Produkty mleczne to podstawowe źródła wapnia – budulec kości i innych układów.
Tłuszcze zwierzęce i roślinne dostarczają energii, są także źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych niezbędnych dla zdrowia. Nadmiar ich jest szkodliwy.(Więcej: /http//www.inspirander.pl/zywienie/dz4.htm).
Ważne: gdy dziecko obgryza i żuje paznokcie, żuje wyrwane włosy, to oznaka, że brak mu magnezu; jeśli trzyma w buzi metalowe skuwki, klucze od domu itp. – potrzebuje cynku i magnezu; gdy je kredę – to brakuje mu wapnia. Dzieci „pozyskują” w ten sposób potrzebne im pierwiastki śladowe. Jeżeli dziecko jest wyjątkowo „nieznośne” po wysiłku fizycznym czy umysłowym – jest to oznaka rozregulowania układu nerwowego z powodu wyczerpania zasobów glukozy i magnezu. Gdy dziecko jest zmęczone, zamiast je karać, podajmy mu kawałek czekolady, szklankę kakao (magnez) lub jakiś owoc (np. suszoną morelę – glukoza).
Oprócz tlenu i odpowiedniej diety potrzeba do życia wody, która jest nośnikiem składników pokarmowych w organizmie (u dzieci niezwykle groźne dla życia jest odwodnienie). Przeciętne przedszkolaki potrzebują około 1 litra wody (płynów) dziennie. Warto uczyć więc dzieci smaku wody mineralnej.
Dzieci osłabione, zbyt szczupłe lub zbyt otyłe należy skonsultować ze specjalistą – dietetykiem.
Troszcząc się o właściwą dietę, zapewniamy także warunki wszechstronnego rozwoju dla układu nerwowego (pamięć, uwaga itp.).